dinsdag 30 oktober 2007

Valentijn

Ik ben gek op mooi gemaakte documentaires en reportages die ergens over gaan. In de meeste gevallen zijn die op de publieke netten te vinden en worden ze uitgezonden op een tijdstip waarvan je de haren te bergen rijzen. Eeuwig zonde.
Al sinds ik vorige week woensdag in het VARA TV Magazine las over de documentaire Valentijn die vanavond werd uitgezonden, heb ik me zitten verheugen. Dit kon wel eens heel mooi worden.

Valentijn gaat over Valentijn. Valentijn werd geboren als jongen maar gedroeg zich vanaf zijn jongste jaren als een meisje. Voelde zich een meisje. Speelde met barbies en trok het liefst jurken aan. Toen hij 8 jaar oud was, werkte hij mee aan een reportage van NOVA over kinderen die genderdysfoor zijn. Geboren in een verkeerd lichaam. Documentairemaakster Hetty Nietsch was geboeid vanaf het eerste moment dat ze Valentijn sprak en filmde. Ze wist dat ze dit kind nooit meer zou vergeten. Gelukkig kreeg ze de kans om het leven van Valentijn en zijn omgeving te blijven volgen, 9 jaren lang.

In de 9 jaren die volgen, zien we Valentijn transformeren; van een wijs 8-jarig kereltje in een nog net zo wijs en bijzonder 17-jarig meisje. Ze vertelt over hoe verwarrend het soms is om Valentijn te zijn. Niet eens voor zichzelf in de eerste plaats, als wel voor haar omgeving. Haar vriendinnen willen duidelijkheid, net als de kinderen op school in bij de hockey. Je moet kiezen Valentijn, ben je nou een jongen of een meisje?
Het is fascinerend om te zien hoe dapper en zelfverzekerd Valentijn zich staande houdt in een maatschappij die niet berekend is op mensen zoals hij/ zij. Op de balletacademie waar hij is toegelaten, zijn ze keihard. Valentijn is een jongen en zal als een jongen moeten dansen. Met zijn mooie blonde paardenstaart zit hij gebiologeerd toe te kijken hoe de meisjes spitzen krijgen aangemeten die hij zelf ook zo graag zou willen dragen. Prima ballerina's mag hij liften, hij zal er echter nooit een worden. Ook het omkleden voor de gymlessen op de middelbare school zorgt voor gefronste wenkbrauwen. Je ziet Valentijn schoorvoetend van kleren wisselen, met zijn lange blonden haren in lieflijke knotjes gebonden. Hij voelt zich niet op zijn gemak tussen zoveel jongens. Waarvan er een deel schreeuwt dat er zich een meisje in het kleedlokaal bevindt. Na een tussenstation op het invalidentoilet mag zij zich uiteindelijk bij de meisjes in het kleedlokaal vervoegen.

Als Valentijn 17 is, gaat ze openlijk als meisje door het leven. Middels het injecteren van medicijnen heeft ze haar puberteit uitgesteld. Op die manier ontwikkelde ze geen mannelijke kenmerken. De stap die volgde, was het toedienen van vrouwelijk hormonen. Gezeten in het gras, omringd door haar vriendinnen en gekleed in een lieflijk geel jurkje laat ze zich voor de laatste keer filmen. Haar balletcarrière heeft ze achter zich gelaten. Nu droomt ze van een leven als modeontwerpster. Ze is er nog niet uit of ze de daadwerkelijke geslachtsveranderende operatie wil ondergaan. Dat is mogelijk vanaf haar 18de jaar. Al kan ze zich bij een leven als man helemaal niks voorstellen, de beslissing om all the way vrouw te worden blijft eng. Want wat nou als ze na de operatie wakker wordt en denkt 'Wat heb ik nu gedaan?'. Toch denkt ze ook dat ze er niet ongelukkig van zal worden als ze het uiteindelijk gedaan heeft en daarna zulke gedachtes krijgt.

Valentijn heeft me geraakt. Net als haar ouders en broer overigens. Ik vind haar vreselijk dapper en ik hoop dat ze een beslissing neemt waar ze zich gelukkig bij voelt. Want dat gun je haar, alle geluk van de wereld.

5 opmerkingen:

Anoniem zei

Wij,André&ik,hebben ook zitten kijken....vol bewondering voor Valentijn,zijn ouders én zijn broer...Wat een kracht en liefde&respect!!

XKitty
(de Zoompjes)

Anoniem zei

Ik het het ook gekeken. Vond 't ook een hele mooie uitzending. En mij heeft ze toch ook wel geraakt. Dat ze zo zeker van dr zaak was, heel knap van dr. Echt mooi.

Groetjes Lisa

Robert zei

Inderdaad een prachtige documentaire. Wat een leuke, wijze, tolerante en veerkrachtige meid! En wat een ouders! En broer!

Even zeuren: het is puberteit in plaats van pubertijd.

Irèneke's wereld zei

@Robert: Dat is geen zeuren, da's een terechte opmerking! Dank.

Ik wijt het aan het late tijdstip van schrijven en de genoten rode wijn. Het is geen excuus, wel een verklaring. ;-)

Anoniem zei

Ik heb de documentaire meerdere malen gezien maar vooral omdat ik in de leeftijd van Valentijn en later ook dacht dat ik anders was. Ik ben inmiddels 54 jaar maar ik heb tot zeker mijn 40ste steeds gedacht of ik ook in het goede lichaam zat. Mijn passie is het dragen van rokken. Na mijn 40ste werd het pas duidelijk dat ik geen vrouw wilde zijn maar alleen de behoefte heb om rokken te dragen. Ik wil er ook niet als vrouw uit zien maar ik heb heel lang getwijfeld wat ik nou wel wou. Ik vond de documentaire verhelderend maar ik denk dat als mijn ouders mij op deze manier hadden begeleid (andere tijd) dat ik wel inmiddels als vrouw door het leven zou gaan. Je hebt soms maar een heel klein duwtje nodig. Ik hoorde in de documantaire ook veel twijfels bij Valentijn en hoewel ik er van overtuigd ben dat ze uiteindelijk de keuze maakt om als vrouw verder te gaan en uiteindelijk gelukkig zal zijn met de keuze, ik toch twijfel of ze niet teveel die kant is opgeduwt. Het probleem voor mij is nog de acceptatie in de samenleving dat ook mannen mogen kiezen wat ze lekker vinden om te dragen.
mannenrok@hotmail.com