dinsdag 19 oktober 2010

DONORWEEK

Voor iedereen die het nog niet meegekregen had: het is deze week
www.donorweek.nl. Van 18 tot en met 24 oktober staat de vraag 'Ben jij al donor?' centraal. Bekende en minder bekende Nederlanders gaan de straat op om mensen te vragen donor te worden en hun gemaakte keuze vast te leggen. Omdat er nog steeds een gillend tekort aan orgaandonoren is. Omdat er nog steeds elke dag jonge mensen overlijden die op de wachtlijst voor een donororgaan staan. Omdat het kabinet vooralsnog weigert om het huidige, haperende donorsysteem te veranderen.

En ook al heb ik het idee dat iedereen die hier meeleest mijn standpunt nou onderhand wel kent, toch zou het niet goed voelen om er uitgerekend deze week geen aandacht aan te schenken. Daarom, op het gevaar af in herhaling te vervallen, toch nog een keer mijn bijdrage over waarom ik vind dat iedereen op zijn minst moet nadenken over donorschap.

Joep van Deudekom verwoordt het in mijn oren (want het is een geluidsfragment :-)) exact zoals het voor de 'gemiddelde Nederlander' is. Henk of Ingrid, Sander of Marieke. Die gezond is, opgeslokt wordt door de dagelijkse routine en het leven aan zich voorbij ziet kabbelen zonder noemenswaardige drama's of ander ongemak. En dat is natuurlijk heel fijn, ik zou willen dat ik van werksleur en gezinsroutine aan elkaar hing, maar op die manier blijft zoiets wat voor een ander essentieel is een ver-van-mijn-bed show.



Aandacht voor orgaandonatie vind ik erg belangrijk. Niet gek ook natuurlijk, in de wetenschap zelf ooit aan de beurt te zijn voor vervanging van het een of ander. Toch probeer ik ervoor te waken niet te veel als een zendeling over te komen. Niks zo hinderlijk als fanatisme. In sommige gevallen bereik je zelfs het tegenovergestelde dan je eigenlijk van plan was.
Op een weblog dat ik volg ontspon zich echter een interessante discussie die ik op deze plek graag met mijn lezers deel.

Jen: Sinds mijn 12e donor geweest en nu sinds ongeveer een jaar niet meer. Door een vorige donoractie ben ik er over na gaan denken of ik het eigenlijk nog wel wilde, en dat was dus niet zo.
Was waarschijnlijk niet helemaal de bedoeling van de actie, dat mensen zich gingen bedenken...

Irène: Wat goed dat je er over na hebt gedacht én gehandeld Nicole!
De aanleiding was natuurlijk ellendig maar zoals het met veel dingen gaat komt vaak wel van het een het ander.
En mag ik Jen vragen waarom je er anders over bent gaan denken?

Jen: Dat mag! Ik heb vooral bezwaar tegen het hersendoodcriterium. Ik geloof dat er iets boven de materie staat, een soort energie, die in elk orgaan zit en het verlaat het lichaam als je sterft. Is iemand hersendood, dan is hij naar mijn idee nog niet dood maar stervende. De energie heeft het lichaam nog niet verlaten. Er is nog levenskracht, al is die is wetenschappelijk niet te meten. En ik wil dus niet dat er in mijn stervensproces wordt ingegrepen, daar komt het eigenlijk op neer.

Irène: Interessante gedachte. Ik kan me voorstellen dat je dat dan een eng idee vindt. Feit is alleen dat een lichaam dat hersendood is kunstmatig 'in leven' wordt gehouden door machines. Zonder tussenkomst van machines was het lichaam al dood. Zonder aansturing van de hersenen kun je niet zelfstandig ademhalen. Uitgaande van jouw redenering denk ik dat de energie het lichaam dus al heeft verlaten op het moment dat de hersenen stopten met functioneren.
En hoe sta je dan tegenover het ontvangen van een donororgaan? Ik kan me indenken dat je dat dan ook niet wil, omdat er dan energie van iemand anders in jouw lichaam komt. Klopt dat?

Jen: Essentieel is dat er nog levenskracht in dat lichaam aanwezig is; het is onmogelijk een stoffelijk overschot te beademen. Maar die kracht die zich overal manifesteert in de levenscyclus van geboorte, groeien, bloeien, gedijen, aftakelen en doodgaan is niet te meten, dus kan de medische wetenschap er niets mee. De wetenschap heeft het omgedraaid: hersendood is te meten, dus stelt zij hersendood gelijk aan de dood.
Ik weet ook niet of het verwijderen van organen uit een hersendode erg is, maar ik vind het gangbare mensbeeld wel te veel dat van een machine met hersens die gedrag produceren. Een mens is geen machine die op onderdelen is te vervangen naar mijn idee, en ik zou om die reden en omdat ik een andere visie heb op wat een definitief einde van het leven is inderdaad geen donorgaan willen ontvangen.
Maar dat is zoals ik er nu tegenaan kijk, wellicht verandert dit op het moment dat ik daadwerkelijk in zo'n situatie terecht zou komen.

Irène: Daar verschillen we denk ik essentieel van mening, dat er nog levenskracht huist in een lichaam dat eigenlijk al niet meer is dan een lege huls. Een lichaam dat op is, is op. En ik kan het weten, helaas.
Als ik voor mezelf (en mijn doelgroep, CF/ taaislijmziekte: gemiddelde levensverwachting van 35 jaar met longtransplantatie als enige middel om het leven met enkele jaren te verlengen) spreek, kan ik alleen maar heel blij zijn dat er mensen zijn die donor willen zijn. De voorbeelden van jonge mensen die nog een heel leven voor zich hadden maar te lang op de wachtlijst stonden om dat leven te verzilveren zijn inmiddels legio. Meisjes van 8, meiden van 20, tweelingbroers van 23, net-vaders van 43...
Het siert je dat je standpunt overeind blijft waar het de omgekeerde situatie betreft en je een transplantatie op jezelf betrekt. En ik kan het niet anders dan met je eens zijn dat je er ongetwijfeld anders over gaat denken op het moment dat het heel dichtbij komt. Wat ik dubbel en dwars niet voor je hoop!!!
*no hard feelings*


Naast pure laksheid (hoor de column van Joep) spelen in mijn ogen factoren als angst en onwetendheid nog steeds een grote rol, waar het gaat om wel of niet orgaandonor willen zijn. Hoe vaak hoor je niet dat mensen serieus denken dat een arts minder hard zijn best voor je zal doen als blijkt dat je donor bent? Alsof jouw leven op dat moment minder waard is dan dat van degene die op jouw longen 'ligt te azen'? Ooit van de eed van Hippocrates gehoord?

Heb je vragen over orgaandonatie? Klik dan eens op www.donorvoorlichting.nl. Op deze site wordt helder uitgelegd wie, wat, hoe en waarom. En als je daarna nog vragen hebt? Stel ze!
En ben je eruit? Registreer je keuze dan meteen als je dat nog niet gedaan had! www.jaofnee.nl. En het liefst een ja natuurlijk, maar met een goed beargumenteerd nee kan ik ook leven. Ik zal wel moeten.

14 opmerkingen:

NOVY zei

Mooi.
Ik heb de discussie in kwestie gevolgd.

MaMarije zei

Mooi geschreven, en prachtig beredeneerd onder woorden gebracht! *petje af*
Ik heb al 'eeuwen' een donor-dinges, gelukkig.

Terpie zei

Goeie discussie. Vind overigens de huidige campagne erg goed. Ben je donor? Zou je wel de organen van een ander ontvangen als je ze nodig had. Beetje raar he.
Zelf zou ik er voor pleiten dat elke huisarts bij ieder consult aan zijn patient de simpele vraag stelt >> Ben je donor, zo nee, heb of wil je er eens over nadenken, en deze vraag bij volgend consult herhalen. Dit lijkt mij de geeigende weg om mensen ertoe aan te zetten in ieder geval een standpunt in te nemen en een beslissing te nemen. Ja of Nee.
Maarten

Toaske zei

Ik ben al jarenlang bloed- en orgaandonor. Net als De Man trouwens. Interessante discussie trouwens tussen jou en Jen.

Jasmino zei

Mooie discussie! Ik ben het trouwens helemaal met je eens, hoewel ik het gevoel van Jen ook wel kan begrijpen.

Maar mij hoef je niet meer over te halen hoor, ik ben al vanaf mijn 16e donor en ik peins er niet over om daarmee te stoppen.

Judith zei

Ik heb op mijn elfde mijn eerste donorcodicil ingevuld maar helaas zijn mijn organen vanwege mijn ziektegeschiedenis nu niet meer bruikbaar. Ze willen ze (om begrijpelijke redenen, maar toch confronterend voor mij) domweg niet meer hebben. Ik schijn alleen mijn hoornvliezen nog te mogen doneren. Ik sta dus nog wel als donor geregistreerd.

Mars zei

Hee Iren,

Weet je wat ik nou zo jammer vind? Er wordt heel veel aandacht besteed aan het laten registreren van je keuze, wat natuurlijk heel goed is. Maar aan de bekende vragen en angsten van mensen wordt weinig aandacht geschonken. Het lijkt juist mij goed om dat stukje inzicht te geven wat mensen nog niet weten. Dít kan ze over de streep trekken een weloverwogen keuze te maken. Je ziet op tv inderdaad veel straatvraag met stellingen als: "Vind je dat iedereen donor zou moeten zijn?". Op zich goed dat hieraan aandacht wordt besteed, maar dit is een behoorlijk gesloten vraag (ahum sorry voor mijn sociaal vaardigheidsles) waardoor er weinig extra info aan te pas komt. Het zou naar mijn idee mooi zijn als ze aan het einde van dit item een stukje laten zien waarin wat meer informatie wordt gegeven, juist over dat stukje dat veel mensen niet weten en wat angst oproept. Wat je zegt zijn heel veel mensen bang dat artsen eerder stoppen met hun best voor je doen wanneer je donor bent, wat mensen níet weten is dat het niet díe artsen zijn die weten of jij wel of geen donor bent. Daar komt een heel ander team aan te pas op het moment dat duidelijk is dat je overlijdt/overleden ben. De artsen die met jou bezig zijn weten dus niet of je wel of geen donor bent! Toch een fijne geruststelling voor veel mensen lijkt me.
Na laksheid is volgens mij angst de grootste factor om niet te laten registreren. En als we die nou weg kunnen nemen!
Sorry voor mijn lage verhaal, ik wilde eigenlijke en korte reactie achterlaten, haha.

Mars zei

Ps. Ik ben het wel met Terpie eens dat ik het echt heel goed vind dat ze mensen de vraag stellen; zou jij wel organen ontvangen van een ander als je zelf geen donor bent? Ook een mooi stukje inzicht en stof tot nadenken:)
Nu ben ik uit ge-evangeliseerd hoor!

Anoniem zei

Irène,
Jij hebt Miquel en mij overgehaald om donor te worden. Voordat ik jou en Sjoerd leerde kennen, heb ik daar, eerlijk gezegd, niet over nagedacht.
Dus je verhaal heeft ons wel geholpen! Ik hoop dat meer mensen gaan inzien, dat het gewoon nodig is.
Liefs en dikke kus
Mariëlle

Ps; Bij ons op kantoor heb ik navraag gedaan. Het overgrote deel is donor, ik zal dus mijn best moeten doen om het kleine deel nog over te halen ;-)

Kim zei

De machine's worden op een gegeven moment uitgezet als je hersendood bent volgens mij. Het verschil is: als je donor bent zou het kunnen gebeuren dat dit op een ok gebeurd ipv op een andere kamer. Natuurlijk is er dan uitgebreid tijd geweest om afscheid te nemen van de donor.

Tenminste volgens mij gaat dat zo.

Maar inderdaad er zou ook meer aandacht aan de vragen/onzekerheden van mensen moeten worden gesteld.

Anoniem zei

Stel dat er zoiets is als een levensenergie, wat ik overigens best een mooie gedachte vind. Dan zou ik het juist een heel prettig idee vinden dat mijn energie, waar ik dan zelf niks meer mee kan, kan 'doorleven' in een ander. komt de essentie van beide benamingen niet op hetzelfde neer? dat iets (orgaan/energie) van jou wat het nog doet, kan doorleven in een ander?
Anouk

De Repel zei

Dank je wel dat je de discussie hier hebt herhaald....wat knap dat jij genuanceerd kan blijven!

Als ik dood ben....

Mogen ze me helemaal leegplukken tot en met mijn huid aan toe voor brandwonden slachtoffers.

Het maakt niet uit wat er met de rest gebeurt (crematie of begraven): dat mogen mijn nabestaanden bepalen, zij zullen ermee moeten leven.

De Brandmeester durft geen codicil in te vullen maar zegt dat ik mag bepalen....en hij weet wat ik kies....

Ik heb een mening over mijn lijf als ik dood ben ;-)

Anoniem zei

Ha Irene,

Ik ben al zo lang geregistreerd dat ik nu dacht "toch eens even controleren of dat er wel goed in staat". En ja hoor! Goed dat ik keek, want nu bleek dat ik nog wat kon aanvullen: in 1998 werden blijkbaar nog geen darmen getransplanteerd en nu wel... Dus mijn keuze is weer up-to-date.

Ik heb ook meteen alle FAQs over "hersendood" e.d. doorgenomen, vind het goed om daar meer van te weten.

Zo heeft jouw blog (en dat van Tamara natuurlijk, maar die vond ik dan weer via jou) mij ook weer even wakker geschud.

Hoe gaat het nou met jou??

groetjes,
Judi

Wondelgijn zei

Wat een indringende discussie... Ik heb het echt met heel veel aandacht zitten lezen! Ik begrijp Jen wel, maar ben het meer met jou eens... Vorige week toevallig nog, heb ik een begrafenis meegemaakt. Groot verdriet natuurlijk, maar ook hierbij trof het me ontzettend dat (vooral de kinderen) vertelden dat ze vertrouwden dat hun moeder nu 'van boven' over hun waakten. Meekeek in hun levens en nog zag wat er met hen gebeurden. Het lichaam in de kist was hun moeder niet. Dat was slechts het omhulsel wat nu eenmaal noodzakelijk is om stoffelijk op aarde te leven. Hun moeder was om hen heen...
Dat trof me.
En het maakte ook dat ik besefte dat mijn geloof in 'niks' eigenlijk helemaal niet zo'n geloof in 'niks' was! Ik geloof blijkbaar meer dan ik dacht, want het stelde me gerust dat er misschien toch meer is dan alleen dit aardse leven.
Tja, en wat heb je dan aan een (leeg) aards omhulsel, als je op een andere manier voortleeft? Niet zoveel volgens mij...
Ik ben al jaren donor, en voel me er nog steeds prima bij! Echt!
Ik hoop voor jou dat eens de juiste match wordt gevonden en dat jij weer adem kunt halen!
*knuffel*